جمال الدين محمد الخوانساري
307
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
هر كه بد باشد كلام أو بسيار باشد ملام أو ، يعنى سرزنش أو ، زيرا كه نمىشود كه در كلام بسيار خطا بسيار نشود كه هر يك سبب سرزنشى شوند با آنكه أصل پرگوئى نيز سبب سرزنش شود . 8497 من رغب في السّلامة ألزم نفسه الاستقامة . هر كه رغبت كند در سلامت لازم سازد بر نفس خود استقامت را يعنى راست روى را . 8498 من استطاره الجهل فقد عصى العقل . هر كه بپرواز آورده أو را جهل پس بتحقيق كه نافرمانى كرده عقل را ، مراد اينست كه بلندپروازىكردن آدمي ومدح وتعريف خود از جهل وناداني ناشى شود وخلاف فرمان عقلست . 8499 من عفى عن الجرائم فقد أخذ بجوامع الفضل . هر كه عفو كند از گناهان پس بتحقيق كه فرا گيرد جمع كنندههاى افزونى مرتبه را يعنى هر كه درگذرد از گناهان جمعى كه نسبت باو كنند وانتقام نكشد پس بتحقيق كه فرا گيرد جمع كنندههاى افزونى مرتبه را يعنى هر كه درگذرد از گناهان جمعى كه نسبت باو كنند وانتقام نكشد پس بتحقيق كه أو فرا گرفته همهء مراتبى را كه جمع كنندهء افزونى مرتبه ميشوند وسبب آن باشند يعنى أو در أعلى مراتب افزونى مرتبه باشد . 8500 من يطلب العزّ بغير حقّ يذلّ . هر كه طلب عزّت ميكند بغير حقّى خوار مىشود ، غرض اينست كه كسى كه طلب عزّت كند از مردم بايد كه خود را چنان كند كه مستحقّ عزّت باشد وعزّت حقّ أو باشد بكسب فضيلتى مثل پرهيزگارى واخلاق حميده وساير فضايل كه اگر كسى چنان نباشد وطلب عزّت كند از مردم خوار كنند أو را بسبب